Na de opname
“Hoe vond je dat het ging?” vroeg Nick na afloop van onze podcast over zingeving.
“Niet zo heel goed,” moest ik toegeven.
Dat was niet wat ik had verwacht te zeggen. We hadden net een half uur gepraat over hoe we nieuwe zingeving vonden na stoppen met werken door MS. Over Stichting MS in Beeld, mijn nieuwe ‘werk’. Over hoe ik mijn kernidentiteit behouden had: uitleggen, onderwijzen, mensen helpen.
Maar ergens tijdens die opname verschoof het gesprek. Van “zo vond ik nieuwe zingeving” naar “is het wel genoeg?”
De ironie: een podcast opnemen over zingeving vinden, terwijl ik juist worstelde met te weinig tijd voor datgene wat mij zingeving geeft. Het is al een paar weken extra druk door de knie-operatie van mijn vrouw. Taken die zij normaal doet, vielen nu bij mij. Op zich allemaal kleine dingetjes, maar opgeteld vreten ze tijd en energie. En ik merk sinds mijn MS dat ik mentaal minder flexibel ben in het spontaan aanpassen van mijn planning.
Tussen die drukte werk ik aan een filmpje over erfelijkheid, schrijf ik artikelen voor de MS vereniging, beantwoord ik vragen van medepatiënten. Alles om meer mensen te helpen. Maar die vraag bleef hangen: is het wel genoeg?
Vergelijking
Soms scroll ik door LinkedIn. Oude collega’s die professor worden, papers publiceren, onderzoekssubsidies krijgen. Die carrière maken.
En ik? Ik werk aan één filmpje. Al maanden.
Ik ben niet jaloers, zei ik in de podcast tegen Nick. Toch klopt dat maar voor een deel. Ik ben niet jaloers op hun titels of salaris, maar ik ben soms wel jaloers op alles wat ze kunnen bereiken. Op die ogenschijnlijk oneindige energie. Op het feit dat ze ’s ochtends naar hun werk gaan zonder eerst te moeten beslissen: heb ik genoeg energie voor vandaag?
Ik weet dat die vergelijking oneerlijk is. Zij hebben geen MS. Zij hoeven niet te kiezen tussen energie voor werk en energie voor hun gezin. Maar toch klinkt er dan soms een stemmetje in mijn hoofd: “Moet ik niet meer doen?”, “Je zou zoveel meer mensen kunnen helpen als je harder werkte.” “Mensen wachten op je.” “Zo lang jij dat filmpje niet klaar hebt, zitten mensen met onbeantwoorde vragen.”
En objectief gezien doe ik hartstikke veel: Ik schrijf artikelen voor MenSen (het tijdschrift van de MS vereniging), blogs, maak filmpjes, podcasts. Ik help mensen met MS waar ik maar kan. Daarnaast zorg ik voor mijn gezin.
Maar dat stemmetje blijft maar zeuren: is het genoeg?
Donkere wolk
Op sommige dagen – te weinig slaap, te veel stress, te weinig tijd voor mezelf – merk ik dat mijn hoofd in overload gaat. Dan voel ik me neerslachtiger. Een beetje depressief zelfs. Dan kan ik dingen niet goed afwegen. Alles voelt te veel en tegelijk te weinig.
Gelukkig trekt die wolk op. Extra rust, bijslaap, praten over wat me bezighoudt, sporten, afleiding zoeken. Het helpt.
Maar de onderliggende vraag blijft: doe ik wel genoeg?
Oscilleren
Voor de podcast had ik onderzoek gedaan naar het ‘Dual Process Model’ van Stroebe en Schut. Het gaat over hoe mensen rouwen door te oscilleren tussen verliesgericht (verdriet over wat je kwijt bent) en herstelgericht (vooruitkijken, nieuwe dingen doen). Wat gezond is, is dat je heen en weer beweegt tussen beide.
En misschien hoort dit wel bij die oscillatie.
Wanneer ik op LinkedIn scroll en denk “ik doe te weinig” – dat is verliesgericht. Ik rouw om wat ik kwijt ben: die energie, die mogelijkheden.
De momenten dat ik een reactie lees onder een video of een donatie ontvang – dat is herstelgericht. Dan zie ik wat ik wél doe, wat wél lukt en hoe het mensen helpt.
De vraag blijft
Doe ik wel genoeg?
Ik heb nog steeds geen antwoord.
Misschien is het antwoord wel dat er geen antwoord is. Dat die vraag er altijd blijft. Na 2 jaar, na 11 jaar, na 16 jaar – zoals iemand me vertelde die nog steeds worstelt met diezelfde vraag.
Wat ik wel weet: vergelijken helpt niet. Met vroeger, met anderen, met een idee van ‘normaal’ dat niet bestaat.
Misschien is dat wel de les. Niet dat ik een antwoord heb gevonden, maar dat ik de vraag mag blijven stellen. Dat oscilleren tussen “dit is niet genoeg” en “dit is genoeg” – dat is blijkbaar het nieuwe normaal.
Dus doe ik wel genoeg? Ik weet het niet.
Maar ik ga door. In mijn eigen tempo. Met soms die irritante stem in mijn achterhoofd.
En als ik een compliment lees onder een nieuwe video, of de stichting een donatie ontvangt, dan schijnt de zon in mijn hoofd en denk ik: dit is genoeg!
Herken je dit? Die vraag of je wel genoeg doet? Die vergelijking met vroeger of met anderen? Hoe ga jij daarmee om? Laat het me weten in de reacties.
3 comments
Heel herkenbaar. Aan het einde van het schooljaar wil ik niet op LinkedIn kijken. Oud collega’s die een andere baan hebben op een andere school. Die doorstromen als teamleider. Die wel doorgaan. Terwijl ik stil blijf staan. Of beter: zitten. Want staan lukt soms maar kort. Het voelt al verlies, rouw en rauw.
Even slikken. Even huilen.
Maar dan opstaan en weer doorgaan. En kijken naar wat ik wel heb. Naar wat ik wel kan. En daarin ben ik nog maar net begonnen, dus de mogelijkheden lijken groot. Al zijn de stapjes klein. Ik kom er wel.
Twee jaar bleef ik als vrijwilliger nog hangen op mn oude school. Krampachtig vast blijven houden aan wat was.
Nu heb ik losgelaten en ben ik een nieuw avontuur ingedoken. Als thuismentor bij Stichting School’s Cool doe ik er toe. En word ik gezien. Maar beter nog, ik ben mezelf beter gaan zien.
Bij Stichting Platform MS hoop ik lotgenoten dat te laten vinden wat ik er ook vond. Herkenning. Erkenning. Een plek om je verhaal te delen. Advies te vragen. Of gewoon contact met elkaar te hebben.
En daarvan word ik blij en krijg ik energie.
Voorlopig maar even niet op LinkedIn kijken…
O zo herkenbaar, vroeger deed ik dit zoveel makkelijker.
Vroeger deed ik zoveel met de huisdieren, de kinderen, het werk, autorijden, boodschappen, schoonmaken, opruimen. Nu ben ik al blij als ik in drie dagen tijd twee mandjes wasgoed weg kan werken.
Als mijn vinger eens in een keer de juiste toets raakt, in plaats van eerst drie andere, die ik niet wil raken.
Ik vraag mijn man ook wel eens: “Wat voeg ik nog toe? Wat is mijn waarde?” En dan ziet hij dingen in mij die ik niet meer zie, vriendelijkheid, zorgzaamheid, houden van, klaar staan voor anderen. En dan realiseer ik me dat het inderdaad allemaal niet zwart wit is, dat je het ene moment teveel kan voelen en dat andere moment te weinig. En dat goed of fout er niet toe doet en dat je er toe doet, soms op een manier waar jij zelf geeneens besef van hebt.
Hi Bram,
Goed geschreven artikel / reflectie. Allereerst wil ik graag zeggen dat je zeker genoeg doet! Je bent een waardevolle en grote bijdrage in MS land. Jij maakt moeilijke dingen beter begrijpelijk voor mensen met MS en hun omgeving.
Toen ik bijna 5 jaar geleden mijn diagnose kreeg vond ik veel steun bij al jouw video’s waarin je uitlegde wat MS is. Ik had geen idee!! Uiteraard wel eens wat van gehoord maar dat was het.
Ik wil graag als persoon dingen goed begrijpen. Dit doe ik door informatie te zoeken. Jouw informatie is een waardevolle bron hierbij geweest en nog steeds. Dank je wel daarvoor.
Daarnaast is het stuk verlies mbt werk erg herkenbaar. Ik had een succesvol bedrijf. Daar moest ik vanwege de MS afstand van doen omdat ik het niet meer kon volhouden. Ook daarna hetzelfde werk in loondienst bleek te zwaar. Soms denk je dat het een plek heeft, maar niets minder is waar. Het blijft een wond, die soms weer open gaat.
Deze week werd ik ineens huilend wakker omdat ik droomde dat ik mijn bedrijf weer kwijtraakte , dat zegt genoeg.. het is immers ‘al’ 3 jaar geleden.
Maar nu ben ik al blij als ik de dag door kom met de alledaagse taken die ik moet doen. Daarom weet ik dat het de juiste keuze was. Maar dat maakt het gemis van verlies niet perse minder. En dat lees ik ook terug in jouw verhaal en in de opmerking van Lotte.
MS hebben is ,voor mij qua energie, al een fulltime baan op zich en de taken die er dan nog bij komen, zijn gewoon vaak (te) zwaar en slurpen de rest van de energie op.
Dus ALLES wat je doet telt. Ook al is het maar 1 video, 1 podcast of het plaatsen van een comment 🙂